Zin en onzin in energie discussie

Als burger weet je het zo langzamerhand ook niet meer. De weerman zegt op basis van drie jaar dat de klimaatverandering onzin is omdat het al jaren zo koud niet meer is geweest. Op televisie, in de krant, op internet overal zie je elkaar tegensprekende deskundigen.

Media

In de media worden journalistieke en opiniërende berichtgeving afgewisseld. Daarbij wordt vaak de waarheid uitvergroot of een enkele focus gelegd waardoor het gehele plaatje niet helder wordt. Treffend voorbeeld daarvan was de Brandpunt uitzending met als titel “Pure Windhandel”.  De voorzitter van de stichting kernvisie werd gevraagd naar het nut van windenergie. Geen wonder dat je dan elke antwoord kunt verwachten waarmee je kernenergie kunt bevoordelen en windenergie in een kwaad daglicht kunt stellen. Dit geeft niet als je maar wederhoor toepast, maar dit was niet het geval. Nova doet dit beter in onderstaand filmpje en heeft ook een duidelijk andere insteek dan de reportage van Brandpunt.

Ook in gedrukte media komt het voor dat in opinie artikelen lobbyisten aan het werk gaan. Zo zijn er regelmatig bijdragen van bijvoorbeeld André Wakker te zien in o.a. NRC. De laatste is werkzaam als adviseur bij de kerncentrale in Petten. En natuurlijk ook voorstander van atoomenergie.

Wetenschap

Vaak wordt er om de argumenten kracht bij te zetten een wetenschappelijk tintje aangegeven door een wetenschapper te vragen om een mening. Daarbij wordt vaak vergeten dat de wetenschap via specialisatie heel specifieke kennisgebieden kent en dit ook de voorkeuze en de onderzoeksopdrachten bepaalt.  Het hoeft dus niet zo te zijn dat de aangehaalde wetenschapper alle aspecten van een stelling kent of daar onderzoek naar heeft gedaan. Bovendien is wetenschap altijd onderwerp van discussie en zo hoort het ook. Dat levert echter wel op dat er een niet eenduidig beeld ontstaat.

Lobby vanuit bedrijfsleven en  organisaties

Om de publieke opinie te beïnvloeden worden ook lobbyisten ingezet. Heel sterk zie je dat de kernenergie een goede lobby organisatie kent. Daarnaast zijn er milieu organisaties die ook via lobbywerk invloed proberen uit te oefenen.  Deze betaalde krachten kunnen vaak fulltime al hun tijd besteden aan een specifiek doel. Vaak wordt ook vergeten dat vanuit het bedrijfsleven vooral vanuit hun eigen belang wordt geredeneerd en dit niet altijd het belang voor de consument hoeft te zijn.

En de waarheid?

Een eenduidige waarheid is moeilijk te duiden. Het is verstandig om in ieder geval een aantal regels te hanteren voordat er conclusies worden getrokken.

1. Hoor en Wederhoor toepassen – ga niet op een enkele bron af maar probeer zoveel mogelijk vanuit verschillende bronnen informatie te vinden.
2. Belang van de verteller meenemen – ga na wat voor belang een bepaalde deskundige of wetenschapper zou kunnen dienen. Kijk naar betrokkenheid bij specifiek onderzoek en bedrijfsleven.
3. Kijk naar hele levenscyclus – vaak wordt er geredeneerd vanuit een enkel facet, bijvoorbeeld van voordeel en niet van nadeel (Kernenergie CO2 neutraal versus schade bij winning en co2 productie daarbij en afvalprobleem)
4. Gebruik logisch verstand – Ga eigen belang na en kijk wat op lange termijn het effect kan zijn van keuzes die we nu maken.
5. Zoek naar onafhankelijke of objectieve bron – Verhaal van Brandpunt is bijvoorbeeld volledig onderuit gehaald door heel specifiek onderzoek naar impact van windenergie op de energie voorziening in Nederland en welke impact dit heeft op co2 productie

En inhoudelijk zal de waarheid vaak in het midden liggen. We zullen in Nederland en wereldwijd een energie mix moeten realiseren om energie leveringszekerheid te kunnen garanderen. Mogelijk zelfs met kernenergie, wie zal het zeggen?