Duurzaam inkopen, criteria onvoldoende

Convenant Duurzaam Inkopen

Het Nederlandse onderwijsveld heeft duurzaam inkopen omarmd en het convenant duurzaam inkopen van de Nederlandse overheid ondertekend.  Een goede zaak. Op http://www.pianoo.nl/duurzaaminkopen kunt u alle criteria vinden voor 45 verschillende artikelgroepen.

People / Planet / Profit

Wat opvalt en ook wordt erkend is dat de criteria gericht zijn op het milieu en klimaat. Dus alleen op het Planet domein. Nou zou je kunnen zeggen dat het Profit domein altijd wordt gediend met een inkoop proces. Dat is echter een te nauwe definitie. Het gaat juist om het evenwicht van People, Planet en Profit. Profit kun je beter vervangen door prosperity (welzijn). Door alleen de gegeven criteria te gebruiken kan zelfs, onbedoeld, een negatief effect optreden. Het gebruik maken van kinderarbeid, het gebruik van zeldzame grondstoffen of voedselgewassen, de productie van afval, de mate van voldoen aan  het cradle to cradle principe, etcetera, worden niet getoetst.

Copy / paste onvoldoende waarborg voor duurzaam inkopen

Wanneer een instelling serieus werk wil maken van duurzaam inkopen zal het een inspanning moeten doen om de criteria uit te breiden met criteria die ook ingaan op de het welzijn van mensen zoals bijvoorbeeld:

• het omgaan met afval
• het gebruik van de materialen
• het productieproces
• de bedrijfsvoering van de leverancier.
• aandacht voor de levenscyclus van het product
• aandacht voor werkomstandigheden

Naast duurzaamheidseisen ook ethische eisen

Een goede manier om deze extra eisen op te stellen is een gedragscode te hanteren voor een leverancier. In deze gedragscode kunnen elementen voorkomen zoals:

1. Compliancy van de leverancier en zijn toeleveranciers aan de wetten en regelgeving van het land van vestiging.
   Het gaat hierbij om wet- en regelgeving over de productie, maar ook omtrent werk, de gezondheid en veiligheid van medewerkers en de omgeving. Waarbij de leverancier zich aan de strengste eisen van dat land of regio houdt.
2. Voorkomen van kinderarbeid
   Eisen aan de leeftijd van medewerkers van de leverancier. Definitie van kind = jonger dan 18 jaar. Geen inzet onder 15 jaar. Tussen 15 en 18 jaar specifieke eisen volgens regelgeving van land van vestiging tenzij dit minder goede voorwaarden betekent dan bijvoorbeeld Europese regels.
3. Voorkomen van gedwongen arbeid
   Medewerkers van leverancier of toeleverancier van deze, heeft geen arbeid verplicht opgelegd aan mensen of aangenomen van arbaied door anderen met een verplichting ingezet. Het bedrijf hanteert geen regels of financiële afspraken die medewerkers beletten om ontslag te nemen of deze verplichten een periode te werken dat het bedrijf oplegt.
4. Redelijke sanctiemaatregelen
   Medewerkers worden met respect en waardigheid aangesproken en niet blootgesteld aan fysieke, sexuele, psychologische, verbale mishandeling of misbruik.
5. Vrijheid van vereniging
   Medewerkers hebben het recht zich bij een vakbond aan te sluiten of anderszins te organiseren om hun belangen te verdedigen. Vertegenwoordigers worden niet gediscrimineerd en mogen geen hinder of nadeel ondervinden van hun rol.
6. Loon en secundaire arbeidsvoorwaarden
   Lonen zijn op peil van de sector of vergelijkbare bedrijven in het land van vestiging. Het loon en de secundaire arbeidsvoorwaarden  leveren de werknemer tenminste de mogelijkheid zelf te kunnen voorzien in de primaire levensbehoeften. De werknemer krijgt bewijs van dienstverband en gewerkte uren. De werknemer krijgt zelf de beschikking over het geld en is vrij zelf een besteding te bepalen.
7. Gelijke behandeling (voorkomen discriminatie)
   De werknemer ondervindt geen discriminatie op het gebied van ras, geloof, sexe, geaardheid, herkomst, leeftijd, handicap of anderszins.
8. Veiligheid en gezondheid
   Leverancier neemt maatregelen om de gezondheid en de veiligheid van medewerkers te waarborgen. Tenminste op het niveau zoals de regels van het land dit voorschrijven. Eventuele verblijfs- of woonruimten zijn veilig en schoon.
9. Verantwoord omgaan met omgeving en milieu
   Leverancier zorgt dat afval, dat als bijproduct ontstaat, op verantwoordelijke manier wordt verwerkt en tenminste volgens de regelgeving van het land wordt verwerkt. De verwerking mag niet lijden tot vergiftiging grond of grondwater van woon- en landbouwgebieden.
10. Handhaven en toezicht
    De inkopende partij heeft het recht de overeenkomst te ontbinden als er achteraf sprake blijkt van overtreding bovenstaande eisen. De inkopende partij mag controleren of de verkopende partij zich aan de afspraken houdt of mag een derde vragen dit onderzoek voor hem te doen. De verkopende partij staat een dergelijk onderzoek toe en werkt er aan mee. De verkopende partij is bereid transparantie te geven over genoemde zaken.

Bovenstaande tien punten kunnen een basis vormen voor een dergelijke gedragscode.